اعتیاد به شیره تریاک یکی از خطرناکترین و مخربترین اعتیادهاست که میتواند زندگی فرد و خانواده او را به طور کامل تحتتأثیر قرار دهد، بااینحال علائم اعتیاد به شیره شامل وابستگی جسمی و روانی شدید، تحمل بالا، عدم کنترل بر مصرف، ترک علائم هنگام قطع مصرف و ادامه مصرف علیرغم مشکلات ایجاد شده است.
مصرف شیره تریاک به روشهای مختلفی مانند تدخین، خوراکی و تزریقی انجام میشود که هر کدام عوارض خاص خود را دارند.
ترک اعتیاد به شیره تریاک نیازمند یک برنامه درمانی جامع تحتنظر متخصصان است که شامل سمزدایی، درمان دارویی، رواندرمانی و حمایت طولانیمدت است.
باتوجهبه شدت وابستگی و عوارض ترک، ترک خودسرانه توصیه نمیشود و ممکن است منجر به عوارض جدی شود. در این مطلب از کلینیک تخصصی ترک اعتیاد طلوعی دیگر به بررسی جامع علائم اعتیاد به شیره تریاک و راههای تشخیص آن خواهیم پرداخت.
شیره تریاک چیست؟
شیره تریاک یکی از مشتقات تریاک است که از گیاه خشخاش استخراج میشود و حاوی مواد اپیوئیدی مانند مرفین و کدئین است. شیره بهصورت کشیدنی و خوردنی (در مایعات) مصرف میشود.
قدرت اعتیاد شیره خیلی بیشتر از تریاک است. مصرف طولانیمدت شیره میتواند منجر به عوارض جدی جسمی و روانی مانند اختلالات خواب، کاهش میل جنسی، لاغری شدید، مشکلات تنفسی، کبدی و دندانی شود. همچنین فرد معتاد به شیره معمولاً در زمینه شغلی، تحصیلی و اجتماعی دچار افت میشود.
علائم اعتیاد به شیره تریاک چیست؟
شیره تریاک، عصاره تغلیظ شده تریاک است که بهمراتب قویتر و اعتیادآورتر از خود تریاک است. علائم اعتیاد به شیره تریاک به دودسته کلی تقسیم میشوند:
علائم جسمانی اعتیاد به شیره تریاک:
- خماری: این شایعترین علامت اعتیاد به شیره تریاک است و زمانی رخ میدهد که فرد مصرف ماده را متوقف کند یا میزان مصرف را به طور قابلتوجهی کاهش دهد. علائم خماری شامل آبریزش بینی، اشک چشم، تعریق، لرز، بیقراری، درد عضلانی، اسهال، حالت تهوع و استفراغ است.
- تحمل: این پدیده زمانی رخ میدهد که فرد برای رسیدن به اثرات دلخواه به مقادیر بیشتری از شیره تریاک نیاز داشته باشد.
- وابستگی: این پدیده زمانی رخ میدهد که بدن فرد به طور فیزیکی به شیره تریاک وابسته شده و بدون آن قادر به عملکرد طبیعی نباشد.
علائم رفتاری اعتیاد به شیره تریاک:
- وسوسه: فرد به طور مداوم به مصرف شیره تریاک فکر میکند و در تهیه و مصرف آن وسواس دارد.
- کنترل ازدسترفته: فرد قادر به کنترل میزان مصرف شیره تریاک نیست و حتی زمانی که میخواهد مصرف را متوقف کند یا کم کند، نمیتواند.
- مصرف مخفیانه: فرد برای پنهانکردن اعتیاد خود از دوستان و خانواده، مخفیانه شیره تریاک مصرف میکند.
- مشکلات در روابط: اعتیاد به شیره تریاک میتواند منجر به مشکلات در روابط فرد با خانواده، دوستان و همکاران شود.
- مشکلات مالی: فرد ممکن است برای تأمین هزینه مواد مخدر، پول دزدی کند یا به فروش اموال خود بپردازد.
- مشکلات شغلی: اعتیاد به شیره تریاک میتواند منجر به غیبت از محل کار، افت عملکرد شغلی و در نهایت ازدستدادن شغل شود.
- مشکلات سلامتی: اعتیاد به شیره تریاک میتواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات سلامتی، از جمله بیماریهای ریوی، بیماریهای کبدی، عفونتها و HIV/ایدز شود.
شیره تریاک چه مدت در بدن باقی میماند؟
ماندگاری شیره تریاک در خون و ادرار به عوامل مختلفی بستگی دارد. مصرف مقدار زیاد شیره، مصرف مداوم و مصرف به روش تزریقی باعث افزایش ماندگاری آن در بدن میشود.
بهطورکلی شیره تریاک حدود ۲ تا ۴ روز در خون و ۳ تا ۷ روز در ادرار قابلشناسایی است.
اما این زمان میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد. برای مثال در افراد چاق به دلیل ذخیرهشدن شیره در بافت چربی، ماندگاری آن طولانیتر است. همچنین سن، سلامت کبد و کلیهها نیز در میزان دفع شیره از بدن مؤثر است.
به همین خاطر ضروری است که فرد مصرفکننده در کلینیک ترک اعتیاد بستری شود و تحتنظر پزشک قرار گیرد. ترک شیره تریاک باید بهصورت اصولی و بهتدریج انجام شود و در غیر این صورت آسیبزا خواهد بود. ترک مصرف شیره بهصورت ناگهانی امکان دارد موجب بروز تشنج، ایست قلبی و حتی مرگ شود.
تست اعتیاد به شیره تریاک تا چه مدت مثبت است؟
تست اعتیاد به شیره تریاک تا ۲ تا ۱۰ روز پس از آخرین مصرف مثبت خواهد بود. ماندگاری تریاک در ادرار از ۲ روز تا ۱۰ روز قابلردیابی است.
خاطرنشان میشود که تریاک از ماده مرفین تولید شده و تمامی مشتقات آن مانند شیره تریاک و هروئین میزان ماندگاری مشابهی دارند.
البته این زمان میتواند بسته به عوامل مختلفی مانند مقدار مصرف، دفعات مصرف، سطح هیدراتاسیون بدن و متابولیسم فرد متفاوت باشد.
در مجموع میتوان گفت که تست اعتیاد به شیره تریاک حداکثر تا ۱۰ روز پس از آخرین مصرف مثبت خواهد بود و پس از آن نتیجه منفی خواهد شد. اما برای اطمینان بیشتر توصیه میشود حداقل ۲ هفته پس از آخرین مصرف تست داده شود.
عوامل خطر ابتلا به اعتیاد به شیره تریاک چه هستند؟
عوامل خطر به سه دسته تقسیمبندی میشوند که شامل موارد زیر است:
عوامل فردی
- داشتن سابقه مصرف سایر مواد مخدر
- وجود اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب
- سابقه خانوادگی اعتیاد
- کنجکاوی و تمایل به تجربه مواد مخدر
- داشتن دوستان معتاد
عوامل محیطی
- دسترسی آسان به مواد مخدر
- فقر و محرومیت اقتصادی
- مشکلات خانوادگی مانند طلاق والدین و خشونت
- بیکاری و نداشتن شغل مناسب
- محیطهای آلوده و پر از مواد مخدر
عوامل زیستی
- تغییرات ژنتیکی و نقص در سیستم پاداش مغز
- اختلالات عملکرد مغز در مناطق مرتبط با اعتیاد
- وجود نقص در گیرندههای اپیوئیدی مغز
افراد با این عوامل خطر بیشتر در معرض ابتلا به اعتیاد به شیره تریاک قرار دارند. پیشگیری و درمان بهموقع این عوامل خطر میتواند از ابتلا به اعتیاد جلوگیری کند.
همچنین آموزش خانوادهها و جامعه در زمینه پیشگیری از اعتیاد و شناسایی بهموقع افراد در معرض خطر اهمیت زیادی دارد.
شیره تریاک چیست و چه تفاوتی با تریاک دارد؟
شیره تریاک یکی از مشتقات تریاک است که از گیاه خشخاش استخراج میشود و حاوی مواد اپیوئیدی مانند مرفین و کدئین است. شیره بهصورت کشیدنی و خوردنی (در مایعات) مصرف میشود. علیرغم اینکه شیره یکی از مشتقات تریاک محسوب میشود، اما تفاوتهای چشمگیری با آن دارد:
- مصرف شیره بوی کمتری نسبت به تریاک دارد.
- شیره زیرمجموعه تریاک است.
- میزان مواد مخدر موجود در شیره تریاک مانند مرفین بیشتر از تریاک است.
- شیره تریاک ارزانتر از تریاک است.
- رنگ شیره عسلی یا قهوهای است، درحالیکه تریاک مرغوب رنگ روشنی دارد.
- شیره تریاک تنها در مرحله فراوری بوی نامطبوعی دارد.
- ظاهر شیره تریاک نرم و چرمی است، اما تریاک بهصورت تکههای جداگانه است.
ویژگیهای ظاهری فردی که شیره تریاک مصرف میکند!
ظاهر فردی که به شیره تریاک اعتیاد دارد معمولاً به شکل زیر است:
- لاغری شدید و کاهش وزن
یکی از مشخصترین علائم اعتیاد به شیره تریاک، لاغری شدید و کاهش چشمگیر وزن است. این به دلیل کاهش اشتها و بیاشتهایی ناشی از مصرف مواد مخدر است. - اختلالات پوستی
مصرف طولانیمدت شیره تریاک میتواند منجر به بروز مشکلات پوستی مانند جوش، زخم و تیرهشدن لبها شود. همچنین تزریق شیره میتواند باعث ایجاد زخمهای عفونی در محل تزریق گردد. - بیتوجهی بهظاهر و بهداشت
افراد معتاد به شیره معمولاً بیتوجه بهظاهر و بهداشت فردی خود هستند. لباسهای کثیف و نامرتب، موهای آشفته و بدون مراقبت از ظاهر خود نشانههای این بیتوجهی است. - قرمزی چشمها
مصرف شیره تریاک باعث قرمزی و خونی شدن چشمها میشود. این به دلیل گشادشدن مردمکها و افزایش فشار داخل چشم است. - لرزش دستها
لرزش دستها یکی دیگر از علائم مصرف شیره تریاک است. این لرزش به دلیل تأثیر مواد مخدر بر سیستم عصبی مرکزی ایجاد میشود. - تغییر رنگ پوست
پوست افراد معتاد به شیره معمولاً رنگپریده و زردرنگ است. این تغییر رنگ به دلیل اختلال در عملکرد کبد ایجاد میشود.
در مجموع، ظاهر فرد معتاد به شیره تریاک نشاندهنده بیتوجهی به خود، وجود مشکلات جسمی و تغییرات ناشی از مصرف مواد مخدر است.
این علائم میتواند با عرقکردن بیش از حد، دندانهای خراب و پوسیده، آبریزش بینی و لبهای خشک و ترکخورده همراه باشد که برای خانواده و اطرافیان هشداری برای درمان بهموقع اعتیاد است.
راههای تشخیصی اعتیاد به شیره تریاک چیست؟
راههای تشخیصی اعتیاد به شیره تریاک به شرح زیر است:
- آزمایش ادرار
آزمایش ادرار یکی از رایجترین روشهای تشخیص اعتیاد به تریاک است. این آزمایش میتواند مصرف مواد مخدر را تا چند روز قبل نشان دهد. - آزمایش خون
آزمایش خون نیز میتواند برای تشخیص اعتیاد به تریاک استفاده شود. این آزمایش مصرف مواد مخدر را تا چند روز قبل نشان میدهد. - آزمایش مو
دقیقترین روش تشخیص اعتیاد به تریاک، آزمایش مو است. این آزمایش میتواند مصرف فرد را تا ۶ ماه قبل نشان دهد. اما به دلیل هزینه بالا و در دسترس نبودن امکانات، معمولاً استفاده نمیشود. - علائم بالینی
علائم بالینی نیز میتواند برای تشخیص اعتیاد به تریاک مورداستفاده قرار گیرد. این علائم شامل میل شدید به مصرف مجدد، احساس ترس و واهمه، احساس ناخوش بودن، احساس ناامیدی، احساس بیقراری و اضطراب، بروز حملات هیجانی و بیحوصلگی است.
در مجموع، برای تشخیص قطعی اعتیاد به تریاک، استفاده از ترکیبی از این روشها توصیه میشود. همچنین در صورت مشاهده علائم بالینی، حتماً باید به پزشک مراجعه کرد.
سخن پایانی درباره ترک اعتیاد به شیره تریاک
ترک تریاک و شیره تریاک یک فرایند چالشبرانگیز است که نیاز به تصمیم قاطع، پشتکار و حمایت دارد. اما با روشهای درست و پیروی از توصیههای پزشکی، امکانپذیر است:
ترک تدریجی با کاهش تدریجی مصرف یا جایگزینی با داروهای کمککننده تحتنظر پزشک، مانند متادون، میتواند مؤثر باشد.
همچنین استفاده از داروهای گیاهی کمکی مانند بابونه، قاصدک و جینکو ممکن است علائم ترک را تسکین دهد.
بااینحال تغذیه مناسب با مواد پروتئینی، غلات سبوسدار و پروبیوتیکها برای تقویت بدن و کبد در دوران ترک اهمیت دارد.
مشاوره روانشناسی و حمایت خانواده برای مقابله با علائم روحی و روانی ترک مانند افسردگی، اضطراب و میل شدید به مصرف ضروری است.
صبر و پشتکار برای پیروزی در این مبارزه حیاتی است. ترک اعتیاد فرایندی طولانی است که ممکن است چندین بار طول بکشد تا فرد موفق شود.
با تلاش و پشتکار و پیروی از توصیههای پزشکی، ترک اعتیاد به شیره تریاک امکانپذیر است. اما این مسیر دشوار نیاز به حمایت و صبر دارد.
📌 منبع: my.clevelandclinic.org
سوالات متداول
- شیره تریاک چند روز در بدن باقی میماند؟
حدود ۲ تا ۴ روز در خون، ۳ تا ۷ روز در ادرار و تا ۶ ماه در مو قابل شناسایی است. - تا چند روز بعد از مصرف، تست اعتیاد مثبت میشود؟
تست اعتیاد معمولاً بین ۲ تا ۱۰ روز پس از مصرف مثبت میماند و به عوامل فردی بستگی دارد. - چگونه اعتیاد به شیره تریاک تشخیص داده میشود؟
از طریق آزمایش ادرار، خون، مو و بررسی علائم بالینی مثل وسوسه، بیقراری، خماری و اختلالات خلقی.



