معمولاً کسانی که وابستگی و اعتیاد به مصرف مواد مخدر پیدا میکنند، ابتدا بیماری خود را انکار کرده و تمایلی به گرفتن تست اعتیاد ندارند. ازاینرو علائم اعتیاد به متادون و تغییرات ظاهری و رفتاری آنها اولین نشانههایی هستند که میتوانند به ما در تشخیص این افراد کمک کنند.
از طرفی فردی که دوزهای کم متادون را مصرف میکند، ممکن است قادر به انجام کارهای روزمره خود باشد. اما اگر بعد از ایجاد تحمل نسبت به متادون شروع به مصرف دوزهای بالاتر آن کند، تغییراتی در فرد به وجود آمده، کسل خواهد شد و قادر به انجام کارهایی مانند رانندگی و یا کار با ماشینآلات صنعتی نخواهد بود.
همچنین ممکن است؛ مانند سایر مواد مخدرها، فردی که متادون مصرف میکند همه تمرکز خود را بر روی تهیه دارو از منابعی غیر از داروخانه، پزشک یا ارائهدهنده خدمات بهداشتی قرار دهد، تاحدیکه علاقه خود را به سایر مسائل زندگی از جمله رابطه با همسر و خانواده از دست بدهد.
در نتیجه با آشنایی با علائم اعتیاد به متادون و شناسایی افراد مبتلا به سوءمصرف آن و یا هر ماده مخدر دیگری سریعاً باید اقدام به مراجعه به مراکز تخصصی ترک متادون کرد. برای آشنایی با خدمات ترک متادون در طلوعی دیگر به این لینک مراجعه کنید.
در مطالب قبلی درباره اینکه متادون چیست؟ و تاریخچه ساخت و ترویج متادون در جهان صحبت کردیم، در ادامه این مطلب برای آشنایی بیشتر با علائم اعتیاد به متادون و نحوه تشخیص فرد معتاد به متادون با کلینیک ترک اعتیاد طلوعی دیگر همراه باشید.
علائم اعتیاد به متادون
زمانی که فرد معتاد شروع به مصرف متادون میکند، احساس سرخوشی کرده و دچار آرامش کاذب میشود. با ادامهدادن به مصرف متادون، پس از مدتی علائم و عوارض مصرف متادون شروع به آشکارشدن میکند.
بعد از گذشت مدتی به دلیل استفاده از متادون، زندگی فرد دچار تزلزل شده و در کوچکترین کارهای روزمره خود دچار مشکل میشود. از نخستین علائم اعتیاد به متادون میتوان به ضعف، خستگی و خوابآلودگی فرد اشاره کرد.
فرد پس از مدتی درصورتیکه قرص یا شربت متادون مصرف نکند، دچار سردردهای شدید میشود. یکی از معمولترین نشانههای اعتیاد به متادون خشکی دهان فرد است. فرد بیمار پس از مدتی تمرکز خود را حتی در کوچکترین کارهای روزانه ازدستداده و دچار اختلال حواس میشود. فرد مصرفکنندهٔ متادون اگر به این علائم اهمیت ندهد و به مصرف متادون ادامه دهد، دچار کاهش حافظه و در نهایت آلزایمر میشود.
از دیگر نشانهها و علائم اعتیاد به متادون خارش دائم بدن، اختلالات جنسـی و برهم ریختگی ریتم قلب است. بیشتر این علائم، پس از ترک متادون از بین رفته و فرد دوباره به زندگی عادی خود برمیگردد. برخی از این علائم همبستگی به مدتزمان اعتیاد به متادون دارد، هرچه فرد سریعتر اعتیاد به این ماده را ترک کند آسیب کمتری به بدن او وارد میشود.
متادون یک ماده مخدر با اثر طولانیمدت است. به این معنی که خیلی بیشتر از مواد مخدرهای با اثر کوتاهمدت، مواد مخدر طبیعی (هروئین) و مواد مخدر نیمه مصنوعی (اکسیکدون/هیدروکودون) در بدن میماند.
ظاهرشدن علائم اعتیاد و مصرف متادون در مقایسه با سایر مواد مخدر مدتزمان بیشتری نیاز دارد و تشخیص آن کمی سختتر است.
نیمهعمر هروئین تنها سه تا هشت دقیقه است، درحالیکه نیمهعمر متادون از ۲۴ تا ۵۵ ساعت است. فرد مصرفکننده ممکن است بدون درنظرگرفتن اینکه هنوز ماده متادون در بدن اوست، ناخواسته دوز کشندهای از متادون را مصرف کند.
بسته به میزان و مدتزمان مصرف متادون علائم مختلفی بروز میدهد. اثرات متادون بر روی بدن اغلب شبیه به هروئین است و فرد معتاد به آن علائمی شبیه به افراد معتاد به هروئین، تریاک و یا مورفین نشان میدهد که برخی از آنها عبارتاند از:
- سردرد
- خارش بدن
- دردهای بدنی
- احساس تهوع
- کمشدن تمرکز
- اختلالات جنسی
- کاهش دمای بدن
- تعریق و لرزش
- تغییر ضربان قلب
- ضعف و سرگیجه
- اسپاسم ماهیچهای
- احساس خشکی دهان
- تحریکپذیری و پرخاشگری
- کاهش حافظه و اختلال حواس
- اختلال در خواب و خوابآلودگی
- ضعیفشدن نبض و کاهش فشارخون
- تنفس سطحی و نامنظم شدن ریتم تنفس
- کاهش سرعت حرفزدن و دشواری در تکلم
مصرف بیش از حد قرص متادون ۵ میلیگرم و سایر دوزهای این قرص میتواند باعث اعتیاد شود. معمولاً افرادی که دچار اعتیاد به متادون میشوند، بیماری خود را انکار میکنند و تمایلی به آزمایش اعتیاد ندارند.
بااینحال، علائم ظاهری آنها و تغییر رفتاری که دارند، خود گواه همه چیز خواهد بود. اگر با یک فرد معتاد به قرص متادون در یک جا زندگی کنید، با تغییر رفتار و ظاهر او متوجه همه چیز خواهید شد.
از بارزترین نشانههای ظاهری اعتیاد به متادون میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تهوع
- خارش بدن
- دشواری در تکلم
- نامنظم شدن تنفس
- خوابآلودگی غیرطبیعی
- کاهش سرعت حرفزدن
- خوابآلودگی غیرطبیعی
- تورم صورت و کشیدگی پوست
- تورم صورت و کشیدگی پوست
- فراموشی، کاهش تمرکز و حافظه
چگونه فرد معتاد به متادون را بشناسیم؟
همانطور که گفتیم اگر میخواهیم فرد معتاد به متادون را بشناسیم، لازم است که علائم اعتیاد به متادون را بشناسیم. اعتیاد و وابستگی به متادون با علائم و نشانههایی همراه است که شناخت این علائم میتواند کمک بسیاری در شناخت و آگاهی از اعتیاد اطرافیانمان به ما بدهد.
- حتی اگر مصرف متادون بهعنوان درمان وابستگی به سایر مواد مخدر باشد، ممکن است علائمی مانند سرگیجه و کمی سرمستی داشته باشد.
- اگر چه این علائم به طور معمول پس از اولینبار مصرف از بین میروند. اما علائم ناخواسته دیگری که ممکن است در زمان شروع مصرف متادون ایجاد شوند، مانند سایر مواد مخدر است.
- قرارگرفتن در معرض اعتیاد به متادون، موضوعی بسیار پیچیده است. چرا که فرد بهاحتمال زیاد، به سایر مواد مخدر نیز اعتیاد داشته و ممکن است با اختلالات روانی همزمان مواجه شود.
- به همین دلیل، اعتیاد به متادون و بروز همزمان مشکلات روانی، مسٸله ای است که نیاز به پیگیری و مراقبت خاص خود را دارد و ضرورت حضور روانپزشک را در برنامه درمانی افزایش میدهد.
- برای ترک متادون هم مانند دیگر مواد مخدر باید ترک را زیر نظر پزشک متخصص این کار را انجام داد تا بتوان از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کرد.
- در صورت قطع ناگهانی قرص متادون یا شربت متادون احتمال بروز علائمی مانند دلپیچه، اسهال و دردهای عضلانی و استخوانی وجود دارد.
این علائم در طول یک تا سه روز بعد از آخرین دوز شروع شده، در طول سه تا پنجروز به اوج خود رسیده و سپس بهتدریج از بین میرود. بااینحال علائم دیگر ترک متادون مانند اختلال خواب و تمایل به مصرف دارو میتواند برای ماهها ادامه یابد.
آیا مصرف متادون باعث خارش بدن میشود؟
بله، مصرف متادون میتواند باعث خارش بدن شود که معمولاً به دلیل آزادسازی هیستامین در بدن رخ میدهد؛ این ماده شیمیایی میتواند باعث تحریک پوست، قرمزی و خارش شود. در برخی افراد، این خارش ممکن است خفیف باشد، اما در مواردی شدید شده یا با علائم دیگری مانند کهیر یا تورم همراه شود که میتواند نشانه واکنش حساسیتی باشد. استفاده از آنتیهیستامینها با تجویز پزشک، مرطوب کردن پوست و پرهیز از حمام داغ میتواند به کاهش خارش کمک کند. در صورت ادامهدار بودن یا شدید بودن علائم، باید حتماً به پزشک مراجعه کرد.
جمعبندی
اعتیاد به متادون، علیرغم کاربرد آن در درمان اعتیاد به مواد دیگر، میتواند مشکلات جدی جسمی و روانی برای فرد ایجاد کند. از جمله علائم رایج میتوان به خوابآلودگی، اختلال حافظه، کاهش تمرکز، خارش پوست، مشکلات تنفسی و جنسی اشاره کرد.
اغلب افراد معتاد، مشکل خود را انکار میکنند؛ به همین دلیل آشنایی با علائم رفتاری و ظاهری آنها، راهی مؤثر برای شناسایی و کمک به آنهاست. ترک متادون باید تحتنظر پزشک و در مراکز تخصصی انجام شود تا از بروز عوارض شدید جسمی و روانی جلوگیری گردد.
📌 منبع: www.addictioncenter.com
سؤالات متداول
- از کجا بفهمیم یک نفر به متادون اعتیاد دارد؟
با مشاهده علائمی مانند خوابآلودگی غیرطبیعی، خارش مداوم، کاهش تمرکز، تغییر در رفتار و گفتار، میتوان بهاحتمال اعتیاد پی برد. - آیا قطع ناگهانی مصرف متادون خطرناک است؟
بله، قطع ناگهانی متادون میتواند منجر به علائم شدید ترک مانند درد عضلانی، دلپیچه، اسهال و بیخوابی شود. ترک آن باید تحتنظر پزشک انجام گیرد. - آیا خارش بدن یکی از نشانههای اعتیاد به متادون است؟
بله، خارش بدن یکی از علائم رایج مصرف متادون است که معمولاً به دلیل آزادسازی هیستامین در بدن ایجاد میشود و در صورت شدید بودن نیاز به بررسی پزشکی دارد.
