سیگار فقط به ریه، قلب و سیستم تنفسی آسیب نمیزند؛ پوست و چهره هم از بخشهایی هستند که خیلی زود میتوانند تحتتأثیر دود سیگار قرار بگیرند. مواد شیمیایی موجود در دود سیگار میتوانند خونرسانی به پوست را کاهش دهند، روند تولید کلاژن و الاستین را مختل کنند و باعث شوند پوست زودتر خشک، کدر، چروکیده و خسته به نظر برسد.
وقتی درباره عوارض سیگار بر پوست و صورت صحبت میکنیم، منظور فقط چینوچروک یا تیرگی پوست نیست. تأثیر سیگار بر چهره میتواند به شکل جوش صورت، خارش پوست، خشکی، کندشدن ترمیم زخم، لاغرتر دیدهشدن صورت و حتی تشدید برخی بیماریهای پوستی دیده شود. البته شدت این تغییرات در همه افراد یکسان نیست و به مدت مصرف، تعداد سیگار، وضعیت تغذیه، سن، ژنتیک و مراقبتهای پوستی فرد بستگی دارد.
در این مقاله بررسی میکنیم سیگار چه اثری بر پوست و صورت دارد، آیا سیگار باعث جوش و خارش بدن میشود، چرا بعضی افراد سیگاری پوست کدرتر یا صورت لاغرتری دارند و در چه شرایطی مشکلات پوستی ناشی از سیگار نیاز به بررسی پزشکی دارد.
مهمترین عوارض سیگار بر چهره افراد سیگاری
چهره افراد سیگاری ممکن است بهمرورزمان تغییراتی را نشان دهد که بیشتر به کاهش خونرسانی، آسیب به کلاژن، خشکی پوست و افزایش التهاب مربوط میشود. این تغییرات معمولاً ناگهانی نیستند، اما با ادامه مصرف سیگار میتوانند واضحتر شوند و ظاهر پوست را خستهتر، پیرتر و کمطراوتتر نشان دهند.
از مهمترین عوارض سیگار بر پوست و صورت میتوان به این موارد اشاره کرد:
- کدرشدن و کاهش شفافیت پوست
- خشکی و زبری پوست صورت
- افزایش چینوچروک، مخصوصاً اطراف لب و چشم
- تیرگی یا ناهمگونی رنگ پوست
- کندشدن ترمیم زخمها و جای جوش
- افزایش احتمال جوش یا التهاب پوستی در برخی افراد
- خارش یا حساسیت پوستی
- لاغرتر و افتادهتر دیدهشدن صورت
- تشدید برخی بیماریهای پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس
البته همه افراد سیگاری دقیقاً با یک نوع تغییر پوستی روبهرو نمیشوند. بعضی افراد بیشتر دچار تیرگی و خشکی پوست میشوند، بعضی دیگر چینوچروک زودرس را تجربه میکنند و در برخی افراد، جوش، خارش یا کندی ترمیم زخم بیشتر دیده میشود. نکته مهم این است که ترک سیگار میتواند به پوست فرصت بازسازی بدهد و از ادامه آسیب جلوگیری کند.
سیگار چگونه باعث پیری زودرس پوست میشود؟
دود تأثیر سیگار بر چهره موجب استرس اکسیداتیو در فیبروبلاستهای پوست میشود، کلاژن را تخریب مینماید و آنزیمی که کلاژن را تجزیه میکند را افزایش میدهد.
همچنین، مطالعات نشان میدهند که افراد سیگاری کمتر دارای ویتامین D هستند، که نقش مهمی در حفظ سد پوستی و ترمیم بافت پوست دارد.
سیگار کشیدن همچنین باعث نازک شدن رگهای خونی در پوست میشود و باعث کاهش عرضه خون و مواد مغذی به پوست میشود.
مصرف مکمل کلاژن میتواند در بهبود هیدراتاسیون، ارتجاع و تراکم کلاژن پوست کمک کند. تحقیقات نشان دادهاند که این مکمل ممکن است نتایج امیدوار کنندهای در بهبود زخمهای کوتاه مدت و بلند مدت و نشانههای پیری پوست داشته باشد.
تاثیر سیگار بر چین و چروک صورت
سیگار کشیدن به عنوان یک عامل خطر ، به ویژه در میانه تا پایین صورت است که موجب تشکیل چین و چروک میشود.
این باعث آسیب به ویژگیهای دیگر صورت میشود، از جمله:
- افزونگی پوست پلک
- چین و چروک پیشانی
- چینهای نازولابیال
- چروک لب بالایی
علاوه بر این، یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ نشان داد که پوست در ناحیه چینی بینی در افراد سیگاری نسبت به افراد غیرسیگاری ضخیمتر است.
استنشاق دود باعث تحریک چشمها و تشکیل چین و چروک در ناحیه چشم و دهان میشود.
آیا سیگار باعث خارش بدن و پوست میشود؟
بله، سیگار در بعضی افراد میتواند با خارش بدن و تحریک پوست ارتباط داشته باشد. دود سیگار حاوی مواد شیمیایی مختلفی است که میتوانند باعث التهاب، خشکی پوست و حساستر شدن سد دفاعی پوست شوند. وقتی پوست خشکتر و آسیبپذیرتر میشود، احتمال خارش، قرمزی، سوزش یا احساس کشیدگی در پوست بیشتر میشود.
سیگار همچنین میتواند خونرسانی و اکسیژنرسانی به پوست را کاهش دهد. این موضوع ممکن است روند ترمیم پوست را کندتر کند و باعث شود پوست نسبت به عوامل محیطی مثل سرما، گرما، آلودگی، شویندهها یا تعریق حساستر واکنش نشان دهد. در افرادی که زمینه بیماریهای پوستی مانند اگزما، پسوریازیس یا حساسیت پوستی دارند، دود سیگار ممکن است علائم را شدیدتر کند.
البته هر نوع خارش بدن به معنی اثر مستقیم سیگار نیست. خارش میتواند دلایل مختلفی مثل خشکی پوست، آلرژی، مشکلات کبدی، کلیوی، کمخونی، بیماریهای پوستی یا مصرف بعضی داروها داشته باشد. اگر خارش شدید، مداوم، همراه با قرمزی، زخم، پوستهریزی، تورم یا تغییر رنگ پوست باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
تأثیر سیگار بر خشکی و کدرشدن پوست
یکی از تغییرات رایج در پوست افراد سیگاری، خشکی و کدرشدن پوست است. سیگار میتواند با کاهش جریان خون در رگهای کوچک پوست، اکسیژن و مواد مغذی کمتری به سلولهای پوستی برساند. در نتیجه پوست ممکن است شفافیت طبیعی خود را از دست بدهد و حالت خسته، مات و بیجان پیدا کند.
از طرف دیگر، دود سیگار باعث افزایش رادیکالهای آزاد و استرس اکسیداتیو در بدن میشود. این فرایند میتواند به کلاژن و الاستین آسیب بزند؛ دو مادهای که برای سفتی، نرمی و جوانی پوست اهمیت زیادی دارند. وقتی این ساختارها ضعیف شوند، پوست خشکتر، شکنندهتر و مستعد چینوچروک میشود.
خشکی پوست در افراد سیگاری ممکن است با زبری، پوستهپوسته شدن، احساس کشیدگی، خارش یا حساسیت بیشتر همراه باشد. نوشیدن آب کافی، تغذیه مناسب، مراقبت پوستی درست و استفاده از مرطوبکننده میتواند کمککننده باشد، اما تا زمانی که سیگار ادامه داشته باشد، عامل اصلی آسیب همچنان باقی میماند. به همین دلیل، ترک سیگار یکی از مهمترین قدمها برای کمک به بازسازی پوست و کاهش کدرشدن چهره است.
آیا سیگار پوست را تیره یا سیاه میکند؟
سیگار کشیدن تشویق میکند که ملانوسیتها (سلولهای تولید کنندهی رنگ پوست) در پوست شکل بگیرند، که میتواند منجر به تشکیل لکههای تیره شود.
علاوه بر این، افرادی که سیگار میکشند، پوستی کدر و کمرنگ دارند. این میتواند به دلیل محدود شدن جریان خون به پوست باشد که میتواند اکسیژن و مواد مغذی را از آن پوست محروم کند. این وضعیت ممکن است باعث ناهمواری رنگدانه پوست در برخی از افراد شود.
مداوم قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی مانند دود تنباکو، حرارت و اشعه فرابنفش (UV) میتواند باعث تجمع استرس اکسیداتیو شود که به رنگدانههای مرتبط با پیری پوست کمک میکند.
تاثیر سیگار بر ترمیم زخم و بازسازی پوست
سیگار کشیدن سبب کاهش روند التهابی و عملکرد سیستم ایمنی بدن میشود همچنین زخمها را تشدید میکند و فرایند بهبودی را به تأخیر میاندازد.
یک بررسی در سال ۲۰۱۲ از ۱۴۰ مطالعه نشان داد که افراد سیگاری احتمال بیشتری برای این موارد دارند:
- تاخیر در فرایند بهبودی
- عفونت در محل پس از جراحی
- عوارض زخم
- عدم ترمیم استخوان
ترک سیگار چهار هفته قبل از جراحی میتواند خطر عوارض پس از جراحی را کاهش دهد.
آیا سیگار خطر عفونتهای پوستی را بیشتر میکند؟
سلول های ایمنی در پوست مانند یک ارتش کوچک عمل می کنند. آنها با عفونت ها مبارزه می کنند و به ترمیم پوست آسیب دیده کمک می کنند.
سیگار کشیدن مانند یک بمب هسته ای برای سیستم ایمنی بدن است. این باعث می شود که سلول های ایمنی نتوانند به درستی کار کنند و بدن را در برابر عفونت ها آسیب پذیر می کند.
سیگار کشیدن خطر ابتلا به عفونت های مختلف را افزایش می دهد. این شامل عفونت های ریوی مانند ذات الریه، عفونت های پوستی مانند آکنه و عفونت های مقاربتی مانند کلامیدیا است.
آیا سیگار خطر سرطان پوست را افزایش میدهد؟
سیگار کشیدن، خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان را افزایش می دهد. یکی از رایج ترین انواع سرطان پوست که با سیگار کشیدن مرتبط است، کارسینوم سلول سنگفرشی است.
کارسینوم سلول سنگفرشی یک سرطان پوست غیر ملانومی است که در لایه بیرونی پوست شروع می شود. این نوع سرطان معمولاً به سرعت رشد می کند و می تواند به سایر قسمت های بدن گسترش یابد.
مطالعات نشان داده اند که سیگاری ها 15 تا 30 برابر بیشتر از افراد غیرسیگاری در معرض خطر ابتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی هستند. این خطر با افزایش تعداد سیگارهای مصرفی در روز و طول مدت سیگار کشیدن افزایش می یابد.
علاوه بر کارسینوم سلول سنگفرشی، سیگار کشیدن همچنین خطر ابتلا به سایر انواع سرطان پوست را افزایش می دهد، از جمله:
- کارسینوم سلول بازال
- ملانوما
- سارکوما اپیدرمال
تأثیر سیگار بر چهره باعث ملانوما یک نوع سرطان پوست جدی است که می تواند به سرعت گسترش یابد و کشنده باشد.
مطالعات نشان داده اند که سیگاری ها 40 درصد بیشتر از افراد غیرسیگاری در معرض خطر ابتلا به ملانوما هستند.
این خطر با افزایش تعداد سیگارهای مصرفی در روز و طول مدت سیگار کشیدن افزایش می یابد.
همچنین، سیگار کشیدن می تواند شانس زنده ماندن افراد مبتلا به ملانوما را کاهش دهد. مطالعات نشان داده اند که سیگاری ها با ملانوما 40 درصد کمتر از افراد غیرسیگاری زنده می مانند.
مکانیسم دقیق اینکه سیگار کشیدن چگونه خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می دهد هنوز به طور کامل مشخص نیست.
با این حال، محققان معتقدند که سیگار کشیدن باعث آسیب به DNA سلول های پوست می شود. این آسیب می تواند باعث جهش هایی در DNA شود که می تواند منجر به رشد غیرقابل کنترل سلول ها و سرطان شود.
سیگار کشیدن یک عامل خطر قابل پیشگیری برای سرطان پوست است. ترک سیگار می تواند خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش دهد.
اگر سیگاری هستید، ترک سیگار بهترین کاری است که می توانید برای سلامت پوست خود انجام دهید.
ارتباط سیگار با بیماریهای پوستی مانند پسوریازیس و اگزما
سیگار فقط باعث تیرگی، چینوچروک یا خشکی پوست نمیشود؛ در برخی افراد میتواند با تشدید بیماریهای التهابی پوست مانند پسوریازیس و اگزما نیز ارتباط داشته باشد. پسوریازیس یک بیماری پوستی مزمن است که معمولاً با لکههای قرمز، پوستهپوسته، خارشدار و گاهی دردناک دیده میشود. اگزما یا درماتیت آتوپیک نیز میتواند باعث خشکی، خارش، قرمزی و التهاب پوست شود.
دود سیگار و نیکوتین میتوانند التهاب بدن را افزایش دهند و روی عملکرد سیستم ایمنی اثر بگذارند. همین موضوع ممکن است در بعضی افراد باعث بدتر شدن علائم پوستی، افزایش خارش، کندتر شدن روند ترمیم پوست یا کاهش پاسخ مناسب به درمان شود. قرارگرفتن در معرض دود سیگار، حتی بهصورت غیرمستقیم، میتواند پوست حساس را تحریک کند و در افراد مستعد، علائم اگزما یا التهاب پوستی را شدیدتر نشان دهد.
البته سیگار تنها علت پسوریازیس یا اگزما نیست، اما میتواند یکی از عوامل تشدیدکننده باشد. اگر فردی بعد از مصرف سیگار یا قرارگرفتن در معرض دود آن دچار خارش شدید، قرمزی، خشکی مداوم، پوستهریزی یا بدتر شدن بیماری پوستی میشود، بهتر است برای بررسی دقیقتر به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کند. ترک سیگار نیز میتواند به کاهش التهاب عمومی بدن و بهبود شرایط پوست کمک کند.
آیا سیگار باعث جوش صورت میشود؟
تأثیر سیگار بر چهره باعث آکنه میشود که یک بیماری پوستی شایع است که باعث ایجاد جوش های قرمز، دردناک و ملتهب می شود. این بیماری معمولاً در دوران نوجوانی شروع می شود و می تواند در بزرگسالی نیز ادامه داشته باشد.
مکانیسم دقیق اینکه سیگار کشیدن چگونه خطر ابتلا به آکنه را افزایش می دهد هنوز به طور کامل مشخص نیست. با این حال، محققان معتقدند که سیگار کشیدن می تواند باعث التهاب در پوست شود. این التهاب می تواند به تحریک فولیکول های مو و تولید چربی بیش از حد کمک کند.
علاوه بر افزایش خطر ابتلا به آکنه، سیگار کشیدن نیز می تواند شدت آکنه را افزایش دهد. افرادی که سیگار می کشند معمولاً جوش های بزرگتر، دردناک تر و ملتهب تری دارند.
یک مطالعه در سال 2017 نشان داد که وابستگی بیشتر به نیکوتین ممکن است آکنه را بدتر کند. این مطالعه نشان داد که سیگاری هایی که وابستگی بیشتری به نیکوتین دارند، جوش های بیشتری دارند و جوش های آنها شدیدتر است.
ترک سیگار بهترین کاری است که می توانید برای کاهش خطر ابتلا به آکنه و بهبود شدت آکنه انجام دهید. اگر سیگاری هستید، با پزشک خود در مورد راه های ترک سیگار صحبت کنید.
سیگار و رگهای عنکبوتی یا تلانژکتازی پوست
تلانژکتازی که به نام وریدهای عنکبوتی نیز شناخته میشود، رگهای خونی گشاد شده و قابل مشاهدهای هستند که در نزدیکی سطح پوست ظاهر میشوند.
این رگها معمولاً به رنگ قرمز یا آبی مایل به قرمز هستند و ممکن است به صورت خطوط نازک، شاخههای درخت مانند یا شبکههایی از رگهای خونی دیده شوند.
تلانژکتازی میتواند در هر نقطه از بدن ظاهر شود، اما شایعترین مکان آنها کف دست، صورت و گردن است.
سیگار کشیدن یکی از عوامل خطر اصلی تلانژکتازی است. دود سیگار میتواند باعث التهاب و آسیب به دیواره رگهای خونی شود که این امر میتواند منجر به گشاد شدن رگها شود.
سایر عوامل خطر تلانژکتازی عبارتند از:
- سن
- جنس
- سابقه خانوادگی
- قرار گرفتن در معرض اشعه ماورای بنفش
- برخی داروها، مانند هورمونهای استروژن و کورتیکواستروئیدها
تلانژکتازی معمولاً نیازی به درمان ندارد. با این حال، اگر نگران ظاهر آنها هستید، میتوانید از روشهای درمانی مانند لیزر درمانی، اسکلروتراپی یا جراحی برای از بین بردن آنها استفاده کنید.
تأثیر سیگار بر بیماریهای عروقی و خودایمنی پوست
سیگار فقط روی ظاهر پوست اثر نمیگذارد؛ در برخی افراد میتواند با التهاب رگها، اختلال در خونرسانی و تشدید بیماریهای خودایمنی هم ارتباط داشته باشد. یکی از نمونههای مهم، بیماری بورگر یا ترومبوآنژئیت انسدادی است؛ بیماری نادری که بیشتر رگهای خونی کوچک و متوسط دستوپا را درگیر میکند و میتواند باعث درد، تغییر رنگ پوست، زخمهای دیرترمیم و در موارد شدید، آسیب جدی به بافت شود.
مصرف سیگار یکی از عوامل مهم در ایجاد و تشدید بیماری بورگر شناخته میشود. دود سیگار میتواند به دیواره رگهای خونی آسیب بزند، التهاب را افزایش دهد و خونرسانی به بافتها را مختل کند. به همین دلیل، افرادی که دچار درد مداوم در انگشتان دستوپا، تغییر رنگ پوست یا زخمهایی هستند که دیر خوب میشوند، باید حتماً توسط پزشک بررسی شوند.
از طرف دیگر، سیگار میتواند در برخی بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس نیز نقش تشدیدکننده داشته باشد. لوپوس یک بیماری خودایمنی است که میتواند بخشهای مختلف بدن از جمله پوست، مفاصل، کلیه و قلب را درگیر کند. مصرف سیگار ممکن است التهاب بدن را بیشتر کند، عملکرد سیستم ایمنی را تحتتأثیر قرار دهد و در برخی افراد باعث شدتگرفتن علائم یا کاهش پاسخ مناسب به درمان شود.
البته سیگار تنها علت بیماریهایی مانند لوپوس یا واسکولیت نیست، اما میتواند یکی از عوامل خطر یا تشدیدکننده باشد. اگر فرد سیگاری دچار زخمهای پوستی دیرترمیم، تغییر رنگ غیرعادی پوست، درد در انگشتان، التهاب مکرر یا علائم پوستی همراه با بیماری خودایمنی است، بهتر است برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کند. ترک سیگار میتواند به کاهش التهاب، بهبود خونرسانی و کنترل بهتر برخی از این مشکلات کمک کند.
چه زمانی باید برای مشکلات پوستی ناشی از سیگار به پزشک مراجعه کرد؟
بعضی تغییرات پوستی ناشی از سیگار مانند خشکی، کدرشدن یا چینوچروک تدریجی ممکن است در ابتدا جدی به نظر نرسند، اما برخی علائم نیاز به بررسی پزشکی دارند. اگر فرد سیگاری دچار خارش شدید و مداوم، زخمهایی که دیر خوب میشوند، تغییر رنگ غیرعادی پوست، التهاب طولانی، جوشهای شدید، پوستهریزی گسترده یا لکههای پوستی جدید شود، بهتر است به پزشک یا متخصص پوست مراجعه کند.
همچنین اگر تغییرات پوستی همراه با درد، سوزش شدید، خونریزی، ترشح، تورم، تب، کاهش وزن غیرعادی یا بدتر شدن بیماریهایی مثل اگزما و پسوریازیس باشد، نباید آن را فقط به سیگار نسبت داد. در چنین شرایطی لازم است علت دقیق بررسی شود، چون بعضی مشکلات پوستی میتوانند به بیماریهای زمینهای، عفونت، حساسیت یا اختلالات دیگر مربوط باشند.
افرادی که برای ترک سیگار اقدام میکنند هم ممکن است در روزها یا هفتههای اول با تغییراتی در پوست، خواب، خلقوخو یا اشتها روبهرو شوند. در کلینیک تخصصی طلوعی دیگر، روند ترک سیگار میتواند با بررسی وضعیت جسمی و روانی، کنترل علائم ترک و ارائه راهکارهای تخصصی انجام شود تا فرد با فشار کمتری این مسیر را طی کند.
روشهای ترک سیگار چگونه برای چهره و پوست مفید هستند؟
لکههای سن و قرمزی پوست میتوانند در اوایل ترک سیگار کمتر و کمتر شوند.
این تغییرات قرمزی پوست به دنبال ترک سیگار در مدت یک ماه اول اتفاق میفتند به علاوه، به مطالعه کوچک در سال ۲۰۱۳ نشان میدهد که تغییرات رنگ پوست که ناشی از سیگار کشیدن هستند، در ۴ تا ۱۲ هفته پس از ترک سیگار شروع بهبود پیدا میکنند.
ترک سیگار همچنین میتواند به کاهش علائم پیری پوست کمک کند.
پس از ترک سیگار، بدن شروع به بهبود پیدا میکند و تغییراتی در حالت عمومی و پوست متوجه خواهید شد.
سؤالات متداول
آیا سیگار باعث جوش صورت میشود؟
سیگار در بعضی افراد میتواند با افزایش التهاب، کاهش خونرسانی پوست و کندشدن ترمیم بافتها باعث بدتر شدن جوش یا طولانیتر شدن جای جوش شود. البته جوش صورت فقط به سیگار مربوط نیست و عواملی مثل هورمونها، تغذیه، استرس، ژنتیک و مراقبت پوستی هم نقش دارند.
آیا سیگار باعث خارش بدن میشود؟
بله، در برخی افراد سیگار میتواند باعث خشکی، التهاب و تحریک پوست شود و خارش بدن یا پوست را بیشتر کند. اگر خارش شدید، طولانی یا همراه با قرمزی، زخم، پوستهریزی یا تورم باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
آیا سیگار پوست را تیره یا سیاه میکند؟
سیگار میتواند با کاهش خونرسانی، کمشدن اکسیژنرسانی و افزایش آسیب اکسیداتیو، پوست را کدرتر، تیرهتر و خستهتر نشان دهد. در بعضی افراد نیز ممکن است لکها یا ناهمگونی رنگ پوست بیشتر دیده شود.
سیگار و لاغری صورت چه ارتباطی دارند؟
مصرف طولانیمدت سیگار میتواند روی تغذیه، اشتها، خونرسانی و کیفیت پوست اثر بگذارد. در برخی افراد، کاهش حجم صورت، افتادگی پوست یا برجستهتر شدن خطوط چهره باعث میشود صورت لاغرتر و خستهتر به نظر برسد.
آیا ترک سیگار باعث بهترشدن پوست میشود؟
ترک سیگار میتواند به بهبود خونرسانی، اکسیژنرسانی و روند بازسازی پوست کمک کند. تغییرات پوست بعد از ترک برای همه افراد یکسان نیست، اما باگذشت زمان ممکن است شفافیت، رنگ و کیفیت پوست بهتر شود و روند آسیب بیشتر کندتر شود.
چه زمانی مشکلات پوستی در افراد سیگاری خطرناک است؟
اگر فرد سیگاری دچار زخمهای دیرترمیم، خارش شدید، لکههای جدید و غیرعادی، تغییر رنگ پوست، درد، تورم، عفونت، خونریزی یا بدتر شدن بیماریهای پوستی شود، باید برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کند.